W dzisiejszym wpisie chcielibyśmy poświęcić więcej uwagi postępowaniom o tzw. rentę rodzinną, które ostatnio nasza Kancelaria miała okazję prowadzić.
Komu przysługuje renta rodzinna?
Na wstępie kilka słów wprowadzenia. Do renty rodzinnej mają prawo członkowie rodziny osoby, która w chwili śmierci: miała ustalone prawo do emerytury, albo spełniała warunki do jej uzyskania; miała ustalone prawo do emerytury pomostowej, miała ustalone prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy, albo spełniała warunki do jej uzyskania; pobierała zasiłek przedemerytalny; pobierała świadczenie przedemerytalne; pobierała nauczycielskie świadczenie kompensacyjne.
Do renty rodzinnej mają prawo (nie jest to wyliczenie kompleksowe):
- dzieci własne, dzieci drugiego małżonka oraz dzieci przysposobione: do ukończenia 16 lat; a jeśli się uczą – do ukończenia 25 lat (jeżeli dziecko ukończyło 25 lat na ostatnim roku studiów w szkole wyższej, prawo do renty przedłużamy do zakończenia tego roku studiów).
- wnuki i rodzeństwo – przyjęte co najmniej na rok przed śmiercią na wychowanie i utrzymanie przed osiągnięciem pełnoletności.
- małżonek (wdowa lub wdowiec), który do dnia śmierci pozostawał we wspólności małżeńskiej, jeżeli:
- w chwili śmierci małżonka miał skończone 50 lat lub był niezdolny do pracy; albo
- wychowuje co najmniej jedno z dzieci, wnuków lub rodzeństwa uprawnionych do renty rodzinnej po zmarłym współmałżonku, które nie ukończyło 16 lat, a jeśli uczy się w szkole – 18 lat.
Jak przebiegała sprawa w naszej kancelarii?
Do Kancelarii zgłosiła się ostatnio wdowa, której ZUS Oddział w Chorzowie w wydanej decyzji zakwestionował prawo do renty rodzinnej po zmarłym małżonku. Wprawdzie miała ukończone 50 lat w dacie jego śmierci, ale jako że związek małżeński został zawarty w 2021 r., a małżonków dzieliła dość znaczna różnica wieku, ZUS doszedł do wniosku, że nie pozostawali oni we wspólnym pożyciu. Ponadto mieli dwa osobne mieszkania, a ceremonię pogrzebową organizował syn zmarłego, a nie Klientka (żona).
Jako adwokat do sprawy o rentę rodzinną, adwokat w sprawach ZUS, Klientka otrzymała w Kancelarii kompleksową poradę oraz scenariusz dalszego postępowania i pomocy prawnej.
Niezwłocznie przystąpiliśmy do sporządzenia odwołania od decyzji, które zostało wysłane do ZUS w dniu 13 listopada 2025 r.
W uzasadnieniu podaliśmy, że odwołująca mieszkała ze zmarłym małżonkiem. Prowadziła z nim wspólne gospodarstwo domowe. Wykonywała przelewy z tytułu różnych opłat, załatwiała formalności. Prała, sprzątała, gotowała. Spędzała czas wolny. Wspólnie uczestniczyli w uroczystościach rodzinnych, w tym zorganizowała mężowi imprezę z okazji 80 urodzin. Opiekowała się nim w chorobie. Utrzymywała z nim wszystkie więzi małżeńskie.
Naszym zdaniem nie sposób czynić zarzutu, że Klientka posiadała z mężem dwa odrębne mieszkania, czy tego kto zajmował się organizacją ceremonii pogrzebowej. Pobrali się wszak w dojrzałym wieku, z miłości, nie dla pieniędzy. Mieli już wypracowany majątek, w tym nieruchomości. Formalnościami pogrzebowymi zajął się syn zmarłego męża, ponieważ takie poczynił ustalenia z odwołującą.
Do odwołania dołączyliśmy szereg wniosków dowodowych, jak m. in. liczne zdjęcia, upoważnienie do polisy na życie, do konta, oświadczenia sąsiadów. Złożono wniosek o przesłuchanie świadków i samej odwołującej.
Sprawa docelowo miała być prowadzona przez Sąd Okręgowy w Katowicach.
Jakież było nasze zdziwienie, gdy po 3 tygodniach do Kancelarii i do Klientki przyszła decyzja ZUS uchylającą tą poprzednią, niekorzystną.
ZUS Oddział w Chorzowie zastosował w tej sytuacji przepis art. 4779 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego, zgodnie z którym: Organ rentowy lub wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności niezwłocznie, nie później niż w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym otrzymał odwołanie, przekazuje je wraz z aktami sprawy do sądu. Organ ten lub zespół, jeżeli uzna odwołanie w całości za słuszne, może zmienić lub uchylić zaskarżoną decyzję lub orzeczenie. W tym przypadku odwołaniu nie nadaje się dalszego biegu.
Sytuacja ta należy do rzadkości. Natomiast niewątpliwie świadczy o skuteczności argumentacji i przedsięwziętych działań, podjętych przez nas jako adwokata specjalizującego się w Chorzowie w sprawach przeciwko ZUS, w tym o rentę rodzinną.
Powyższy przykład pokazuje, że warto skorzystać w tym temacie z profesjonalnej pomocy prawnej prawnika do spraw ZUS w Chorzowie, gdyż w niektórych sytuacjach można liczyć na zmianę niekorzystnej decyzji nawet bez rozprawy sądowej.
Bartłomiej Górczyński - Adwokat Chorzów ul. Wolności 45 (centrum), tel. 660 566 893